Od jedenastu lat możemy poszczycić się faktem, że jedna z zabytkowych cerkwi z terenu powiatu bieszczadzkiego znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. W czerwcu 2013 roku wyróżniono w ten sposób 16 drewnianych świątyń z terenu Karpat. W ten sposób na prestiżowej liście znalazło się osiem obiektów z Polski i tyle samo z Ukrainy. Jednym z nich jest dawna cerkiew pw. Św. Michała Archanioła w Smolniku nad Sanem. Świątynia ta powstała w 1791 roku i stanowi przykład tzw. stylu bojkowskiego. Świątynie wznoszone w tym typie posiadają trójdzielny układ, a poszczególne części (przednawie, nawa, sanktuarium) nakryte są łamanymi dachami namiotowymi (brogowymi). Środkowa część – nawa, jest szersza i wyższa od dwóch pozostałych. Cerkwie tego typu budowano od XVI do XIX wieku. O ile na Ukrainie zobaczyć możemy wiele świątyń wzniesionych w tym stylu, to po polskiej stronie granicy, oprócz najbardziej klasycznej cerkwi ze Smolnika, przetrwały jedynie obiekty z Liskowatego i Grąziowej (obecnie w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku). Część badaczy jako przykład stylu bojkowskiego podaje również dawną cerkiew z Równi. W tym przypadku mamy również świątynię trójdzielną, ale jej poszczególne części zostały nakryte kopułami, a nie dachami namiotowymi.
Dawna cerkiew w Smolniku od pół wieku służy jako kościół rzymskokatolicki pw. Wniebowzięcia NMP (filia parafii z Lutowisk). Z pierwotnego wyposażenia zachowały się elementy polichromii. Odwiedzający ten cenny zabytek zwracają uwagę na współczesne żyrandole wykonane z poroży jelenia. Świątynia pozbawiona jest oświetlenia elektrycznego, a wszystkie nabożeństwa odbywają się jedynie przy blasku świec.
Ilustracje
- Dawna cerkiew w Smolniku nad Sanem [fot. Ł. Bajda]
- Dawna cerkiew w Smolniku nad Sanem [fot. Ł. Bajda]
- Cerkiew w Liskowatem – maj 2022 [fot. Ł. Bajda]
- 04 Cerkiew z Grąziowej (obecnie w skansenie w Sanoku) [fot. Ł. Bajda]
- Dawna cerkiew w Równi [fot. Ł. Bajda]
- Dawna cerkiew w Równi [fot. Ł. Bajda]
