Nasz region słynie z dawnych cerkwi, ale podkreślić trzeba, że w przeszłości było ich znacznie więcej niż obecnie. Przed II wojną światową w niemal każdej bieszczadzkiej wsi znajdowała się świątynia greckokatolicka. Większość z nich była drewniana, a niektóre stanowiły prawdziwe perły architektury. Tragiczna historia i przeprowadzone w latach 40. XX wieku oraz w 1951 roku przesiedlenia sprawiły, że Bieszczady opustoszały, a zabudowa wielu wsi przestała istnieć. Zniszczone zostało również ponad 60% cerkwi znajdujących się w regionie do 1939 roku. Wiele z tych, nierzadko bardzo cennych obiektów było zburzonych celowo, inne uległy zniszczeniu z powodu braku jakiejkolwiek opieki…
Po wielu z nich trudno odnaleźć obecnie choćby najmniejsze ślady. Z tego też powodu cennym źródłem są stare fotografie. Pewna ilość zdjęć dawnych bieszczadzkich cerkwi znalazł się w pracy „Ukraińskie cerkwie drewniane”, którą w 1937 roku opublikował dr Mychajło Dragan (1899-1952). Wydaną w języku ukraińskim pracę tego lwowskiego historyka sztuki odnaleźć można w Internecie. Niedawno opublikowany został również reprint. Zamieszczamy zdjęcia kilku nieistniejących bieszczadzkich cerkwi, które znalazły się we wspomnianym opracowaniu. Publikujemy również przedwojenne fotografie dwóch zachowanych świątyń – z miejscowości Równia oraz Liskowate.
Źródło ilustracji: М. Драґан, Українські деревляні церкви: Генеза і розвій форм, Львів 1937]
