Żydzi stanowili około 10% społeczności przedwojennych Bieszczadów. Do najważniejszych ośrodków zamieszkanych przez wyznawców judaizmu, obok Leska, Ustrzyk Dolnych i Lutowisk, należał Baligród. W dawnym miasteczku siedzibę miała gmina wyznaniowa obejmująca ponad 50 miejscowości.
Przed I pierwszą wojną światową w Baligrodzie funkcjonowały trzy domy modlitwy. Główna synagoga powstała dzięki wsparciu Lewiego Cwi Grossingera. Jej wnętrze było ozdobione malowidłami pędzla znanego nazwisku Messer – być może chodzi tu o urodzonego w Siankach krakowskiego artystę Abrahama Messera (1886-1931). Poza synagogą w miasteczku istniały jeszcze dwa domy modlitwy. Żydzi w początkach XX wieku stanowili ponad 60% mieszkańców. Podczas II wojny światowej Żydzi z Baligrodu zostali wywiezieni przez Niemców do obozu pracy w Zasławiu, a następnie do obozu zagłady w Bełżcu.
Baligrodzka synagoga przetrwała wojnę. W 1952 roku została wytypowana do remontu z przeznaczeniem na Dom Kultury. Ostatecznie nie zrealizowano tych planów. Prawdopodobnie w opuszczonym obiekcie doszło następnie do pożaru. Natomiast gdy w 1960 roku w Baligrodzie realizowano zdjęcia do filmu „Ogniomistrz Kaleń”, synagoga znajdowała się już w opłakanym stanie. Jej ruiny zostały później rozebrane.
Współcześnie jedyną pamiątką po baligrodzkich Żydach jest cmentarz, na którym zachowało się kilkadziesiąt macew.
Łukasz Bajda
3) Baligrodzki rynek w latach 50. XX wieku [Archiwum Gminy Baligród]
